Voelt je huid strak, droog of jeukerig na het douchen? Dan ligt het voor de hand om naar het water te kijken. Kalk kan inderdaad meespelen, maar het is zelden de enige oorzaak. In deze gids zet Besjaar op een rij wat onderzoek zegt over kalkrijk water en een droge huid, wat een fabel is en wat echt helpt.
Wat doet kalk in je water met je huid?
Hard water bevat veel calcium en magnesium. Die mineralen reageren met zeep en shampoo. Daardoor schuimt zeep minder en spoel je het moeilijker af. Er blijft dan een dun laagje zeepresten op je huid achter.
Onderzoekers van de University of Sheffield en King's College London keken in 2018 precies naar dat effect. Ze wasten de huid van proefpersonen met een veelgebruikte schuimende stof (natriumlaurylsulfaat, SLS) in water van verschillende hardheid. Na wassen met hard water bleef er duidelijk meer SLS op de huid achter. Die resten zorgden voor meer vochtverlies via de huid en meer irritatie, vooral bij mensen met eczeem en een aangeboren zwakkere huidbarrière. Met onthard water was dat effect kleiner.
Twee kanttekeningen: het ging om een korte test in een laboratorium, en het onderzoek werd gefinancierd door een fabrikant van waterontharders. Het laat zien hoe kalk een gevoelige huid kan irriteren, maar het bewijst niet dat ontharden klachten oplost.
Krijg je eczeem van hard water?
In gebieden met hard water komt eczeem iets vaker voor. Maar een verband is nog geen oorzaak. Dat bleek uit de Softened Water Eczema Trial, een Britse studie met 336 kinderen met matig tot ernstig eczeem, allemaal in gebieden met hard water. De helft kreeg een waterontharder in huis, de andere helft niet. Het eczeem verbeterde in beide groepen. De conclusie van de onderzoekers: de waterontharder gaf geen extra voordeel bovenop de gewone behandeling.
Heb je eczeem of aanhoudende jeuk? Dan is je huisarts of dermatoloog de juiste plek. Geen douchekop of filter vervangt een behandeling.
Hoe hard is het water in Nederland?
De Britse studies keken naar echt hard water: minstens 200 milligram kalk per liter, ruim 11 °dH. De meeste Nederlandse waterbedrijven ontharden hun water centraal. Daardoor is ons kraanwater gemiddeld zacht, rond 8 °dH. In Groningen, Zeeland en Limburg is het wat harder. Hoe het bij jou zit, lees je in onze gids over waterhardheid per provincie.
Voor de meeste Nederlanders is kalk dus hooguit een van de factoren. De andere oorzaken zijn vaak belangrijker.
Andere oorzaken van een droge huid na het douchen
- Heet water. Heet water spoelt de natuurlijke vetlaag van je huid sneller weg.
- Lang douchen. Hoe langer je huid nat is, hoe meer vocht en vet je verliest.
- Zeep. Gewone zeep is basisch, terwijl je huid van nature licht zuur is. Veel zeep verstoort die balans.
- Het seizoen. In de winter is de lucht binnen en buiten droger. Daar reageert je huid op.
- Leeftijd. Een oudere huid maakt minder talg aan en droogt sneller uit.
Wat helpt wel?
- Douche lauw en kort. Vijf tot tien minuten is genoeg. Een warme in plaats van een hete douche spaart je huid, en je energierekening.
- Kies een milde wasgel. Een zeepvrij, parfumvrij product is zachter voor je huid. Gebruik het vooral op de plekken die het nodig hebben.
- Spoel goed af. Neem een paar seconden extra om alle zeepresten weg te spoelen. Juist die resten spelen bij hard water een rol.
- Dep droog en smeer in. Wrijf niet, maar dep je huid droog met een handdoek. Smeer binnen een paar minuten een vette crème, nu je huid nog licht vochtig is.
- Verwacht van een douchekop met filter geen zachter water. Een filter houdt losse deeltjes uit de leidingen tegen en breekt vrij chloor af, maar opgeloste kalk gaat er gewoon doorheen. Het is ook geen behandeling. Zinvol is een filter vooral waar het kraanwater gechloreerd is, zoals in België, Frankrijk en Spanje. Lees het eerlijke verhaal in douchefilter: zin of onzin? of bekijk de Besjaar Douchekop met Filter.
- Blijft je huid droog of jeukt het? Ga dan naar je huisarts. Een droge huid kan ook andere oorzaken hebben.
Veelgestelde vragen
Kan kalk in je water een droge huid geven?
Het kan meespelen. Bij hard water blijven er meer zeepresten op je huid achter, en die kunnen je huid irriteren en uitdrogen. Heet water, lang douchen en zeep hebben meestal een grotere invloed.
Helpt een douchefilter tegen een droge huid?
Niet tegen kalk: opgeloste kalk gaat er gewoon doorheen. Een douchefilter houdt wel losse deeltjes tegen en breekt vrij chloor af, wat kan schelen als je kraanwater gechloreerd is. Het is geen medische behandeling: lauw en kort douchen en goed insmeren helpen meer.
Krijg je eczeem van hard water?
Dat is niet bewezen. Hard water kan een gevoelige huid wel meer irriteren. Maar in een grote studie gaf een waterontharder kinderen met eczeem geen extra verbetering.
Besjaar maakt douchekoppen en filters voor Nederlandse badkamers, vanuit Assen. Beter water, elke dag.
Bronnen
- Danby e.a. (2018) – The effect of water hardness on surfactant deposition after washing and subsequent skin irritation, Journal of Investigative Dermatology (Engels)
- Thomas e.a. (2011) – A randomised controlled trial of ion-exchange water softeners for the treatment of eczema in children (Engels)
- Anna Ziekenhuis – Huidverzorging en zalfadviezen