Nederlands kraanwater is overal veilig, maar niet overal even hard. In het ene huis blijft de douchewand weken schoon, in het andere zie je na een paar dagen al witte vlekken. Het verschil zit in de waterhardheid: de hoeveelheid kalk in je water. In deze gids lees je hoe hard het water in jouw provincie is, hoe je het op postcode checkt en wat je eraan kunt doen.
Wat is waterhardheid?
Waterhardheid geeft aan hoeveel calcium en magnesium er in je water zit. In Nederland meten we dat in Duitse hardheidsgraden (°dH) of in millimol per liter (mmol/l). 1 mmol/l staat gelijk aan 5,6 °dH.
Waterbedrijven gebruiken deze indeling:
| Hardheid (°dH) | Indeling |
|---|---|
| 0 – 4 | Zeer zacht |
| 4 – 8 | Zacht |
| 8 – 12 | Gemiddeld |
| 12 – 18 | Vrij hard |
| 18 – 30 | Hard |
Waterhardheid per provincie
De meeste drinkwaterbedrijven maken hard water tijdens de zuivering centraal zachter. Daardoor is Nederlands kraanwater gemiddeld zacht: volgens de drinkwatersector rond de 1,4 mmol/l, ongeveer 8 °dH. Helemaal ontkalken mag niet. Als een waterbedrijf onthardt, moet er minimaal 1 mmol/l (5,6 °dH) overblijven, omdat te zacht water leidingen aantast.
Zo ziet het er per provincie uit:
| Provincie | Gemiddeld (°dH) | Indeling | Belangrijkste waterbedrijf |
|---|---|---|---|
| Groningen | 10,1 | Gemiddeld | Waterbedrijf Groningen |
| Zeeland | 9,5 | Gemiddeld | Evides |
| Limburg | 8,4 | Gemiddeld | WML |
| Noord-Holland | 7,9 | Zacht | PWN, Waternet |
| Zuid-Holland | 7,9 | Zacht | Dunea, Evides, Oasen |
| Noord-Brabant | 7,8 | Zacht | Brabant Water |
| Fryslân | 7,7 | Zacht | Vitens |
| Overijssel | 7,7 | Zacht | Vitens |
| Utrecht | 6,8 | Zacht | Vitens |
| Drenthe | 6,6 | Zacht | WMD |
| Flevoland | 6,5 | Zacht | Vitens |
| Gelderland | 6,3 | Zacht | Vitens |
Dit zijn gemiddelden. Binnen een provincie verschilt de hardheid per gemeente en soms per straat. In de provincie Groningen ligt die bijvoorbeeld tussen de 6 en 12,5 °dH. Wil je het precies weten? Check dan je eigen postcode.
Hoe check je de waterhardheid op postcode?
- Zoek je waterbedrijf op. Welk bedrijf jouw water levert, staat op je waterrekening.
- Vul je postcode of woonplaats in. De meeste waterbedrijven, zoals WMD, WML en Brabant Water, hebben op hun website een zoekfunctie voor waterhardheid.
- Of meet het zelf. Met teststrips zie je binnen een minuut hoe hard je water is. Ze zitten vaak bij een nieuwe vaatwasser of zijn los te koop.
Wat merk je van hard water onder de douche?
- Kalk in je douchekop. Verstopte sproeigaatjes geven een zwakkere, ongelijke straal.
- Witte vlekken op je douchewand, tegels en kranen.
- Minder schuim. Zeep en shampoo schuimen minder, dus je gebruikt er meer van.
- Huid en haar. Veel mensen ervaren dat hun huid na het douchen droger aanvoelt en hun haar doffer wordt.
Ook bij zacht water zet kalk zich af, vooral als het water warm is. Daarom heeft bijna elke douchekop er na een tijdje last van.
Goed om te weten: hard water is niet slecht voor je gezondheid. Er is geen bewijs dat het schadelijk is, en de WHO en de EU stellen er dan ook geen gezondheidsnorm voor. Het gaat om comfort en onderhoud.
Wat kun je eraan doen?
Ontkalk je douchekop regelmatig. Even laten weken in azijn of citroenzuur houdt de sproeigaatjes open. Hoe je dat doet, lees je in kalkaanslag op je douchekop verwijderen.
Trek je douchewand droog. Een wisser van 30 seconden na het douchen voorkomt de meeste kalkvlekken.
Een douchekop met filter maakt je water niet zachter. Een filter houdt losse deeltjes uit de leidingen tegen en breekt vrij chloor af, maar opgeloste kalk gaat er gewoon doorheen. Zinvol is een filter vooral waar het kraanwater gechloreerd is, zoals in België, Frankrijk en Spanje. Twijfel je? Lees eerst douchefilter: zin of onzin? of bekijk de Besjaar Douchekop met Filter.
Echt hard water in huis? Dan is een centrale waterontharder de grondige oplossing. Die is duurder en wordt meestal door een installateur geplaatst.
Veelgestelde vragen
Hoe check ik mijn waterhardheid op postcode?
Kijk op je waterrekening welk waterbedrijf je water levert en vul je postcode of woonplaats in op hun website. Zelf meten kan met teststrips.
Is hard water slecht voor je gezondheid?
Nee. Er is geen bewijs dat hard water schadelijk is. Het zorgt vooral voor kalkaanslag en kan je huid en haar droger laten aanvoelen.
Hoe hard is het water in Drenthe?
Zacht tot gemiddeld. WMD maakt het water waar nodig zachter tot ongeveer 8 °dH. Het gemiddelde in de provincie ligt rond de 6,6 °dH.
Besjaar maakt douchekoppen en filters voor Nederlandse badkamers, vanuit Assen. Beter water, elke dag.