Ruikt de douche in je vakantiehuis in Frankrijk naar zwembad, maar thuis niet? Dat klopt. In veel landen gaat er chloor in het kraanwater, in Nederland normaal niet. Besjaar zocht uit hoe dat zit, wanneer er toch chloor wordt gebruikt en wat het betekent voor je douche.
Het korte antwoord
Nee. Nederlands drinkwater wordt zonder chloor gemaakt. Grondwater is hier nooit gechloreerd, en in 2005 werd de laatste desinfectie met chloor vervangen door uv-licht. Alleen in uitzonderlijke situaties, zoals na een besmetting van het leidingnet, gebruikt een waterbedrijf tijdelijk een kleine hoeveelheid chloor.
Waarom Nederland stopte met chloor
Tot in de jaren zeventig werd oppervlaktewater rond Rotterdam en Amsterdam nog met chloor ontsmet. Toen ontdekte de Rotterdamse chemicus Joop Rook dat chloor met natuurlijke stoffen in het water bijproducten vormt, zoals trihalomethanen. Dat zette de Nederlandse waterbedrijven aan het denken. Ze kozen voor een aanpak waarbij het water zo schoon het leidingnet in gaat dat chloor niet nodig is.
Hoe blijft ons water dan veilig?
De drinkwaterbedrijven werken met meerdere barrières achter elkaar:
- Bodempassage. Water zakt door duinen of rivieroevers naar beneden. Onderweg filtert de bodem de meeste ziekteverwekkers eruit.
- Zuivering. Zandfilters, actieve kool en waar nodig ozon of membranen halen de rest eruit.
- Uv-licht. Uv-installaties maken bacteriën en virussen onschadelijk, zonder iets aan het water toe te voegen.
- Stabiel water en goede leidingen. Het water bevat zo weinig voedingsstoffen dat bacteriën in de leidingen nauwelijks kunnen groeien.
- Strenge controle. Waterbedrijven nemen het hele jaar monsters, van de bron tot in het leidingnet.
Op een paar plekken gebruiken waterbedrijven chloordioxide als extra stap. Aan de kraan is daarvan niets meer te meten.
Wanneer gebruiken waterbedrijven toch chloor?
Alleen als het nodig is, en tijdelijk. Bijvoorbeeld na werk aan de leidingen, of als er bacteriën in het leidingnet zijn gevonden. Zo spoelde Evides in november 2017 het waterleidingnet van Vlaardingen door met een kleine dosis chloor, nadat er E. coli was aangetroffen. Bewoners kregen toen een kookadvies, en het water kon tijdelijk anders ruiken en smaken.
Ruik je thuis ineens chloor? Kijk dan op de website van je waterbedrijf of er werkzaamheden of meldingen zijn. Welk bedrijf je water levert, staat op je waterrekening. Blijft de geur, neem dan contact met ze op.
En in het buitenland?
Daar is chloor in kraanwater vaak heel gewoon:
| Land | Chloor in kraanwater? |
|---|---|
| België (Vlaanderen) | Ja. Farys voegt chloor toe tegen bacteriën onderweg, ongeveer 0,25 milligram per liter. |
| Frankrijk | Meestal wel. Chloor ontsmet het water en blijft actief in de leidingen. Bij een hoog dreigingsniveau is een minimum aan chloor verplicht. |
| Duitsland | Meestal niet. Chloor wordt alleen in bepaalde situaties toegevoegd, bijvoorbeeld na hevige regen. |
| Spanje | Meestal wel. Waterbedrijven meten het restchloor in het kraanwater standaard. De regio Murcia deed in 2024 ruim 47.000 van die metingen. |
Dat chloor is daar bewust toegevoegd en veilig in de gebruikte hoeveelheden. Het verklaart wel de zwembadgeur onder de douche op vakantie.
Wat betekent dit voor een douchefilter?
In Nederland is chloor geen goede reden om een douchefilter te kopen. Er zit normaal gesproken niets om weg te filteren. Dat zeggen we liever eerlijk.
Woon je in België, Frankrijk of Spanje, of neem je je douchekop mee naar een vakantiehuis? Dan ligt het anders. Filterlagen zoals calciumsulfiet en KDF breken vrij chloor af, ook in warm water. Gewone actieve kool doet dat in heet water minder goed. Hoe de filtertypes verschillen, lees je in hoe werkt een douchefilter?
De Besjaar Douchekop met Filter bevat onder meer calciumsulfiet. Alle opties vind je bij de Besjaar douchefilters. In Nederland draait het onder de douche vooral om kalk. Lees daarvoor waterhardheid per provincie en waterontharder of douchefilter?
Veelgestelde vragen
Zit er chloor in Nederlands kraanwater?
Normaal niet. Nederlands drinkwater wordt zonder chloor gemaakt. Alleen bij een calamiteit of na werk aan leidingen gebruikt een waterbedrijf soms tijdelijk een kleine hoeveelheid.
Is kraanwater zonder chloor wel veilig?
Ja. Nederlandse waterbedrijven zuiveren het water met bodempassage, filters en uv-licht, en controleren het streng. Daardoor is chloor normaal niet nodig.
Waarom ruikt mijn kraanwater naar chloor?
Misschien spoelt je waterbedrijf de leidingen tijdelijk met chloor, bijvoorbeeld na werkzaamheden. Kijk op de website van je waterbedrijf. Blijft de geur, neem dan contact met ze op.
Besjaar maakt douchekoppen en filters voor Nederlandse badkamers, vanuit Assen. Beter water, elke dag.
Bronnen
- Smeets e.a. (2009) – The Dutch secret: how to provide safe drinking water without chlorine in the Netherlands (Engels)
- Radar – Evides gaat waterleidingnet Vlaardingen doorspoelen met chloor (2017)
- Farys – Kraantjeswater
- Anses – Chlore dans l'eau du robinet (Frans)
- Utopia – Chlor im Trinkwasser (Duits)
- Región de Murcia – Indicadores de calidad del agua de consumo 2024 (Spaans, pdf)