Kalkvlekken op je douchewand, een droge huid na het douchen of een waterkoker vol aanslag. Dan kom je al snel uit bij twee oplossingen: een waterontharder of een douchefilter. Ze klinken vergelijkbaar, maar ze doen iets heel anders. Besjaar zet ze eerlijk naast elkaar, zodat je weet wat je echt nodig hebt.
Het korte antwoord
Een waterontharder haalt kalk uit al het water in je huis. Een douchefilter werkt alleen in je douche en maakt je water niet zachter. Voor de meeste Nederlanders is geen van beide echt nodig, want bijna alle drinkwaterbedrijven ontharden het water al centraal. Last van kalk onder de douche? Begin dan met de goedkope stappen verderop in dit artikel.
Wat doet een waterontharder?
Een installateur sluit een waterontharder aan op je hoofdwaterleiding. De meeste ontharders werken met ionenwisseling: een hars wisselt calcium en magnesium uit tegen natrium. Al het water in huis wordt daardoor zachter, ook in je boiler, vaatwasser en wasmachine.
Dat heeft een prijs. Volgens Werkspot kost een ontharder met installatie in 2026 tussen de €1.000 en €2.500, plus €100 tot €220 per jaar aan zout en onderhoud. KWR, het onderzoeksinstituut van de drinkwatersector, noemt ook andere nadelen:
- Zout. De hars moet regelmatig worden gespoeld met zout. Voor een gezin van vier gaat het al snel om 70 kilo zout per jaar, dat via het riool verdwijnt.
- Natrium. Voor elke 40 milligram calcium komt er 46 milligram natrium in je water. Let daarop als je weinig zout mag eten.
- Onderhoud. Zonder goed onderhoud kunnen er bacteriën in het apparaat groeien en gaat de waterkwaliteit achteruit.
- Magnetische ontharders. Die werken zonder zout, maar volgens KWR is niet wetenschappelijk bewezen hoe en wanneer ze werken.
Wat doet een douchefilter?
Een douchefilter is een patroon in of vóór je douchekop. Het water stroomt er in een fractie van een seconde doorheen. Dat is te kort om opgeloste kalk uit het water te halen. In een onafhankelijke test van Water Filter Guru verlaagde dan ook geen enkel douchefilter de waterhardheid.
Wat een douchefilter wel kan: deeltjes tegenhouden, zoals losse kalk- en roestdeeltjes uit leidingen, en vrij chloor afbreken. Chloor zit normaal niet in Nederlands kraanwater, maar wel in veel kraanwater in België, Frankrijk en Spanje. Hoe de verschillende filterlagen werken, lees je in hoe werkt een douchefilter?
Waterontharder en douchefilter vergeleken
| Waterontharder | Douchefilter | |
|---|---|---|
| Werkt op | Al het water in huis | Alleen je douche |
| Maakt water zachter | Ja | Nee |
| Chloor | Niet waarvoor hij bedoeld is | Ja, afhankelijk van het filtertype |
| Kosten | €1.000 tot €2.500, plus €100 tot €220 per jaar | Tientallen euro's, plus vervangfilters |
| Installatie | Door een installateur, op de hoofdleiding | Zelf, zonder gereedschap |
| Onderhoud | Zout bijvullen en het apparaat laten onderhouden | Filter vervangen, elke paar maanden |
Hoe hard is jouw water eigenlijk?
Bijna alle Nederlandse drinkwaterbedrijven hebben de afgelopen decennia onthardingsinstallaties gebouwd. Gemiddeld is ons kraanwater daardoor zacht, rond 8 °dH. Helemaal zacht mag het niet worden: de wet schrijft een minimum voor, omdat te zacht water leidingen aantast. In Groningen, Zeeland en Limburg is het water gemiddeld wat harder. Hoe het bij jou zit, lees je in waterhardheid per provincie.
Wat heb je echt nodig?
- Je water is zacht en je hebt nergens last van. Dan heb je geen van beide nodig.
- Je ziet vooral kalk in de badkamer. Trek je douchewand droog en ontkalk je douchekop af en toe. Dat kost bijna niets. Zie douchewand zonder kalkvlekken en douchekop ontkalken: azijn of citroenzuur?
- Je hebt hard water en overal kalk. Denk aan een boiler, waterkoker en wasmachine vol aanslag. Dan is een waterontharder de enige echte oplossing. Weeg de kosten en nadelen hierboven wel goed af.
- Je huid is droog of je hebt eczeem. Ook een waterontharder is geen behandeling. In een grote Britse studie gaf een ontharder kinderen met eczeem geen extra verbetering. Lauw en kort douchen helpt vaak meer, zie kalkrijk water en een droge huid.
- Je woont of reist waar chloor in het water zit. Dan doet een douchefilter met de juiste filterlaag wél iets merkbaars. Lees zit er chloor in Nederlands kraanwater?
Waar past een Besjaar-douchekop met filter?
De Besjaar Douchekop met Filter is geen waterontharder. Het 8-traps filter houdt deeltjes tegen en bevat onder meer calciumsulfiet, dat vrij chloor afbreekt. Daarnaast heeft de kop siliconen sproeiers waar je kalk met je duim afwrijft, 10 standen en een pauzeknop. Alle filters en vervangfilters vind je bij de Besjaar douchefilters.
Veelgestelde vragen
Heb ik in Nederland een waterontharder nodig?
Meestal niet. Bijna alle drinkwaterbedrijven ontharden het water al centraal, en gemiddeld is Nederlands kraanwater zacht. Alleen bij echt hard water en kalkproblemen in het hele huis kan een ontharder de moeite waard zijn.
Maakt een douchefilter je water zachter?
Nee. Een douchefilter haalt geen opgeloste kalk uit het water, daarvoor is het water te kort in het filter. Het kan wel deeltjes tegenhouden en vrij chloor afbreken.
Is onthard water veilig om te drinken?
Ja, als de ontharder goed wordt onderhouden. Een ontharder met ionenwisseling voegt wel natrium toe aan je water. Volg je een zoutarm dieet, overleg dan met je arts.
Besjaar maakt douchekoppen en filters voor Nederlandse badkamers, vanuit Assen. Beter water, elke dag.
Bronnen
- KWR – Hofman-Caris (2021), Het drinkwater is al zacht. Moet het nog zachter? (pdf)
- Werkspot – Wat kost een waterontharder in 2026?
- Water Filter Guru – Do shower filters work? (Engels)
- Thomas e.a. (2011) – A randomised controlled trial of ion-exchange water softeners for the treatment of eczema in children (Engels)